Het is een vraag die we regelmatig krijgen, meestal van iemand die zelf een ruit gaat plaatsen: welke kant van dubbel glas moet naar buiten? De korte versie is dat een isolatieruit geen symmetrisch product is. Hij heeft een voorgeschreven zijde, en plaatst u hem omgekeerd, dan doet hij niet waarvoor u hem gekocht hebt.

Het verschil zit in de coating: een metaallaag van enkele atomen dik die u met het blote oog nauwelijks ziet, maar die het grootste deel van de isolatiewinst levert.

Kernregel: de coating zit altijd aan de spouwzijde, nooit aan de buitenkant van de ruit. De vraag is dus niet welke kant naar buiten wijst, maar op wélke van de twee ruiten de coating zit.

Waarom een isolatieruit een voorkant heeft

Een moderne isolatieruit bestaat uit twee ruiten met een spouw ertussen. Op één van die twee ruiten is een coating aangebracht: een laagje metaaloxide dat warmtestraling weerkaatst in plaats van doorlaat. Zonder die coating hebt u gewoon dubbel glas; met die coating hebt u HR++ of zonwerend glas.

Zo'n laag is kwetsbaar. Hij kan niet tegen weer, wind, schoonmaakmiddelen of een trosje regenwater. Daarom zit hij nooit op een buitenoppervlak, maar altijd aan de binnenzijde van de spouw, waar hij luchtdicht en droog zit opgesloten.

Glazenmakers nummeren de vier glasoppervlakken van buiten naar binnen:

Positie Waar Toelichting
1 Buitenzijde van de buitenruit De kant waar de regen op valt
2 Spouwzijde van de buitenruit Hier zit de coating bij zonwerend glas
3 Spouwzijde van de binnenruit Hier zit de coating bij HR++
4 Binnenzijde van de binnenruit De kant die u aanraakt

Positie 1 en 4 zijn dus altijd onbehandeld glas. Alles wat er technisch toe doet, gebeurt op 2 of 3.

HR++: de coating zit op de binnenruit

Bij HR++-glas is het doel warmte binnenhouden. De coating weerkaatst de warmtestraling uit uw woonkamer terug naar binnen in plaats van hem aan de buitenruit af te staan. Dat werkt het best als die laag zo dicht mogelijk bij de warme kant zit: op positie 3, de spouwzijde van de binnenruit.

In ons eigen assortiment is dat bij 128 van de 131 HR-opbouwen zo. Plaatst u zo'n ruit omgekeerd, dan komt de coating op positie 2 terecht en weerkaatst hij de warmte van uw verwarming naar buiten in plaats van naar binnen. De ruit isoleert dan merkbaar slechter dan waarvoor u betaald hebt, en aan de buitenkant is er niets aan te zien.

Zonwerend glas: de coating zit op de buitenruit

Zonwerend glas moet precies het tegenovergestelde: zonnewarmte buiten houden voordat die de spouw bereikt. Daarom zit de coating daar op positie 2, de spouwzijde van de buitenruit — bij alle 35 zonwerende opbouwen die wij voeren.

Dit is de ruit waarbij omgekeerd plaatsen het meest kost. De zonwering werkt dan pas nadat de warmte de buitenruit al is gepasseerd, en u houdt een flink deel van het effect waarvoor u het glas koos niet meer tegen. Bij een serre of een pui op het zuiden merkt u dat in de zomer direct.

Triple glas: twee coatings

Triple-glas heeft drie ruiten en twee spouwen, en daarmee zes glasoppervlakken. Daar zitten doorgaans twee coatings in: één die warmte binnenhoudt en één die bijdraagt aan de totale isolatie. In onze prijslijst geldt dat voor alle 32 triple-opbouwen.

Een triple-ruit is daarmee minder gevoelig voor omkeren dan een zonwerende ruit, maar hij heeft nog steeds een voorgeschreven zijde — en bij triple komt daar een praktisch punt bij: de ruiten zijn vaak niet even dik, dus omkeren verandert ook het gedrag bij geluid.

Hoe ziet u welke kant naar buiten moet?

Er zijn drie manieren, van makkelijk naar zeker.

1. Kijk naar de sticker

Nieuwe isolatieruiten worden vrijwel altijd geleverd met een sticker of een merkteken dat aangeeft welke zijde naar buiten moet. Laat die zitten tot de ruit geplaatst is. Het klinkt vanzelfsprekend, maar de sticker verwijderen voordat het glas in het kozijn zit, is de meest voorkomende reden dat iemand achteraf moet gaan zoeken.

2. De vlamtest

Houd een aansteker of een lucifer vlak voor het glas en kijk naar de weerspiegelingen. U ziet vier vlammetjes: één voor elk glasoppervlak. Is er een coating, dan heeft één van die vier een duidelijk andere kleur — meestal iets roodachtig, paars of staalblauw in plaats van het gewone oranje-geel.

De positie van dat afwijkende vlammetje in het rijtje vertelt u op welk oppervlak de coating zit. Doe de test vanaf beide kanten van de ruit, dan weet u zeker welke kant welke is. Het werkt het best in een schemerige ruimte.

3. Een coating-detector

Iedere glaszetter heeft er een: een klein apparaatje dat u tegen het glas houdt en dat met een lampje aangeeft of er aan die zijde een coating zit. Dat is de enige manier die geen interpretatie vraagt, en het is de manier waarop wij het in de werkplaats controleren.

Wat gaat er mis bij omgekeerd plaatsen?

De ruit breekt er niet van, en u ziet het niet. Dat is precies het vervelende eraan: het is een fout die pas opvalt als iemand zich afvraagt waarom het bij het raam koud blijft of waarom de serre in de zomer niet koeler is geworden.

Concreet gaat het mis op drie punten:

  • De isolatiewaarde loopt terug. De U-waarde die op uw offerte stond, geldt voor de juiste oriëntatie.
  • Bij zonwerend glas verdwijnt een groot deel van de zonwering.
  • De kans op condens verandert. Een HR++-ruit die omgekeerd zit, heeft een koudere binnenruit, waardoor er eerder condens aan de binnenzijde ontstaat.

Herstellen betekent de ruit eruit halen en omgekeerd terugplaatsen. Dat kan, maar de beglazingskit en de blokjes moeten opnieuw, dus het is aanzienlijk meer werk dan het in één keer goed doen.

En bij een ruit zonder coating?

Standaard dubbel glas zonder coating — in ons assortiment 43 van de 241 opbouwen — heeft geen voorkeurszijde vanuit isolatie-oogpunt. Zit er wel gelaagd glas in, dan is er nog steeds een juiste kant: dat gelaagde glas hoort aan de zijde waar mensen tegenaan kunnen vallen, dus bij een ruit onder de 85 cm of naast een deur aan de binnenzijde. Zie veiligheidsglas onder 85 cm.

Geldt dit ook voor vacuümglas?

Ja, en daar is het verschil nog kleiner te zien. Vacuümglas heeft geen gasgevulde spouw maar een vacuüm van nog geen millimeter, met micro-spacers die de ruiten op afstand houden. Ook daar zit een coating aan de vacuümzijde, en ook daar is er een voorgeschreven oriëntatie.

Bij vacuümglas is er bovendien een zichtbaar herkenningspunt: het afdichtingspunt waar het vacuüm is aangebracht. Dat hoort doorgaans aan een vaste zijde te zitten. Houd bij zo'n ruit altijd de montagevoorschriften van de fabrikant aan — zie ook vacuümglas in de praktijk.

En bij een voorzetraam?

Een voorzetraam is geen isolatieruit maar een losse ruit die u vóór het bestaande glas plaatst. Daar speelt de coatingvraag dus niet op dezelfde manier: de isolatie komt van de luchtlaag die u tussen het bestaande glas en het voorzetraam maakt.

Wel geldt hetzelfde principe als het voorzetraam zélf gelaagd is: de gelaagde zijde hoort aan de kant waar mensen tegenaan kunnen komen.

Veelgestelde vragen

Kan ik aan de buitenkant zien welke kant het moet? Nee, niet met het blote oog. De coating is doorzichtig. Gebruik de sticker, de vlamtest of een detector.

Mijn ruit zit er al in en ik twijfel. Moet hij eruit? Dat hangt af van wat voor ruit het is. Bij zonwerend glas is het verschil groot genoeg om het te herstellen. Bij HR++ verliest u isolatiewaarde, maar is het een afweging tegen de kosten van opnieuw stellen en kitten. Meet eerst of het echt omgekeerd zit.

Kan een ruit op twee manieren goed zitten? Alleen bij standaard dubbel glas zonder coating en zonder gelaagd glas. Zodra er een coating of een veiligheidslaag in zit, is er één juiste oriëntatie.

Maakt het uit welke kant boven zit? Voor de werking niet, maar voor de montage wel: de afstandhouder heeft soms een aangegeven onderzijde, en bij glas met een patroon of een zichtzijde is de oriëntatie natuurlijk wél zichtbaar.

Conclusie

Een isolatieruit is niet omkeerbaar. De coating zit altijd beschermd aan de spouwzijde, en op welke van de twee ruiten hangt af van wat het glas moet doen: bij HR++ op de binnenruit om warmte binnen te houden, bij zonwerend glas op de buitenruit om zonnewarmte buiten te houden. Bij triple zitten er twee coatings, maar ook die ruit heeft een voorgeschreven zijde.

Laat de sticker van de leverancier zitten tot de ruit geplaatst is. Is die weg, dan vertelt de vlamtest u in een paar seconden genoeg, en een coating-detector geeft uitsluitsel.

Verder lezen:

Twijfelt u over een ruit die al geplaatst is? Stuur ons een foto met het ordernummer, dan kijken we mee. Nieuw glas stelt u samen in de isolatieglas-configurator.